ÖSS VE LGS sýnavlarýna sayýlý günler kaldý. Siz öðrenciler artýk son hamlelerinizi yapýyorsunuz. Bir yýl boyunca yoðun bir çalýþma temposu içerisindeydiniz.

Belki özel dershaneye devam ettiniz. Ama tüm bu hazýrlýklarýnýza raðmen hala içinizde sebebini bilmediðiniz bir endiþe var. Kendinize çoðu kez “ya” ile baþlayan cümleler kuruyorsunuz. Sürekli sýnav sonrasýna olumsuz hayaller kuruyorsunuz.

Orta düzeyli bir kaygý öðrenci için gereklidir. Bu oranda kaygý, ayný zamanda öðrencinin çalýþabilmesi için gerekli bir esin kaynaðýdýr. Kaygýnýn aþýrýsý ise zararlýdýr.

Kaygý kendine çok çalýþan öðrenciler (kendine güvenen ) ile , hiç çalýþmayan (sýnavdan hiçbir beklentisi olmayan) öðrenciler için etkisi pek azdýr. Kaygý genellikle orta derecedeki öðrencilerde etkilidir.

Yukarýda belirttiðimiz durumda olan bir öðrenciyseniz; sýnav kaygýsý yaþýyorsunuz demektir. Yapýlan araþtýrmalar göstermiþtir ki kaygý düzeyi yüksek öðrenciler , kaygý düzeyini iyi kontrol eden öðrencilere göre, daha az baþarýlý olmaktadýrlar.

Stres monotonluktan sýkýlan beynin verdiði tepkidir. Yada stres, fiziksel ve zihinsel olarak bizi zorlayan tehditler karþýsýnda beynin yeni alternatifler bulma çabasý sonucunda ortaya çýkar.

Stres nedeniyle salgýlanan adrenalin salgýsý; düþünceyi bloke eder,sistemi kilitler ve beynin çalýþmasýný engelleyerek düþünce akýþýný durdurur. Stres gerginliðe neden olur gerginlik ise damarlarda daralmaya sebep olduðu için hücrelere giden kan miktarýnda azalma olur.

Damarlarýn daralmasý hücrelerin yetersiz beslenmesi ve adrenalin salgýsýnýn artmasý demektir.

Orta düzeyli bir kaygý öðrenci için gereklidir. Bu oranda kaygý, ayný zamanda öðrencinin çalýþabilmesi için gerekli bir esin kaynaðýdýr. Kaygýnýn aþýrýsý ise zararlýdýr.

Kaygý kendine çok çalýþan öðrenciler (kendine güvenen ) ile , hiç çalýþmayan (sýnavdan hiçbir beklentisi olmayan) öðrenciler için etkisi pek azdýr. Kaygý genellikle orta derecedeki öðrencilerde etkilidir.

1-Siyah-beyaz düþünme:(ya sýnavý kazanýrým yada hayatým mahvolur.)

2-Aþýrý genelleme: Bu denememde kötü geçti, ben zaten hiçbir þeyi baþaramadým ki!

3-Sonuçlarý aþýrý abartma: Bu sýnav hayatýmýn dönüm noktasý, baþkalarýnýn kazanamama hakký var ama benim yok !

4-Hemen bir sonuca varma:Denemelerde hep þu konudan soru geliyor ve ben onlarý yapamýyorum. Gerçek sýnavda da gelirse yapamam.

1-Kendinize koyduðunuz hedefler ile potansiyeliniz arasýndaki fark ne kadar fazlaysa kaygýnýzda o kadar fazla olur. Sýnava yaklaþtýðýmýz þu günlerde, belirlediðiniz hedeften (yüksek) ne kadar uzak olduðunuzu görerek ümitsizliðe düþebilirsiniz. O zaman kendinize makul hedefler belirlemeniz gerekir.

2-Öðrencinin kendine duyduðu güven eksikliði kaygýya neden olur. Kaygýnýn en önemli nedenlerinden biri, öðrencinin kendine duyduðu güvensizliktir. Güvensizliði meydana getiren en büyük etken ise aile ve yakýn çevrenin tutumlarýdýr.

Türkiye de küçük yaþtaki çocuklara ciddi sorumluluklarýn verilmemesi ve koruyucu aile rolünün oynanmasý, çocuklarýn kendine güvenlerini kaybetmelerinin ana nedenidir

Örneðin 12 yaþýndaki bir çocuk 100 bin den fazla olumsuz ifadeye maruz kalmaktadýr. Yine öðrencinin karnesine ailesi tarafýndan bakýldýðýnda 10 ders içerisinde iki tane zayýfa dikkat çekilirken, 8 tane iyi not görmemezlikten gelinir. Bu durumlara maruz kalan öðrencinin güven duygusunu geliþtirmesi de mümkün deðildir.

3-Sýnava yüklenen misyon, kaygýya neden olur. Baþarýnýn tek adresi olarak sýnavýn görülmesi, baþka alternatifllere yer verilmemesi kaygý nedenidir. Sýnavý tek çýkýþ yolu olarak görmek ve sadece istediðiniz sonuca kilitlenmek kaygýya neden olur.

4-Þimdiden ziyade geleceði düþünmek (olumsuz olarak) kaygýya neden olur. Öðrencinin devamlý olarak geçmiþteki baþarýsýzlýklarýný düþünmesi ve gelecekte baþa gelmesini düþündüðü kötü sonuçlara kilitlenmesi ve kiþinin kendi kendine felaket tellallýðý yapmasý kaygýyý doðurur.

5-Yakýn çevrenin beklentileri kaygýya neden olur. Özellikle ailelerin, kendilerinin gerçekleþtiremediklerini çocuklarýnýn gerçekleþtirmesini istemeleri; arkadaþ çevresi ve öðretmenlerin yüksek beklentileri öðrencide “ya baþaramazsam ne derler” düþüncesini doðurur, bu da kaygýya neden olur.

6-Bazý besinler de kaygýya neden olur. Bunlar sinir sistemini ya doðrudan yada sinirsel duyarlýlýðý artýrarak strese neden olurlar. Bu besinlerin baþýnda kafein gelir.(çay,cola,çikolata,vs)bunlarýn fazla tüketimi kaygý, sinirlilik,konsantre olamama, yüksek düzeyde uyanýklýða yol açar.

Ayrýca B ve C vitamin komplekslerinin eksikliði de kaygýya neden olur. Kaygýlý anlarda sinir sisteminin ve iç salgý bezlerinin düzenli çalýþabilmesi için bazý vitaminlere ihtiyaç vardýr. Bunlar C ve B kompleks vitaminleridir. Bunlarýn eksikliði kaygý reaksiyonlarý ve uykusuzluða neden olur. B vitamini eksikliðine yol açan en önemli faktör rafine beyaz þekerdir.

7-Belirsizlik, sürprizle karþýlaþma endiþesi genetik eðilim de kaygýya neden olur.

1-Sýkýntýlarýnýzý paylaþacak insanlarla beraber olun. Çevresine pozitif enerji yayan insanlarla beraber olmak sizi kaygýlarýnýzdan uzaklaþtýrýr. Sürekli karamsar konuþup felaket tellallýðý yapan kiþilerle beraber olursanýz, kaygýlarýnýzýn artmasý için davetiye çýkarmýþ olursunuz.

2-Sizi stresten uzaklaþtýracak sosyal aktivitelere zaman ayýrýn. (gezin, kitap okuyun , resim yapýn vs.)Einstein keman çalarak; churchill ise resim yaparak stresten uzaklaþýrdý.

3-Geleceði(sýnavý) düþünmeyin. Aný yaþayýn. Sýnavý düþüneceðinize sizi sýnavda baþarýlý kýlacak çalýþmalar yapýn. Sýnav sonunda yaþamayý düþündüðünüz üzüntü ve sevinçleri sýnav sonrasýna býrakýn.

Sýnavdan korkmak resimde ki yýlandan korkmak gibidir. Resimdeki yýlandan canlýymýþ gibi korkarsanýz, ona sahip olmadýðý gücü kendi elinizle vermiþ olursunuz. sýnavdan korkarsanýz ona sahip olmadýðý gücü kendi elinizle vermiþ olursunuz.

Geçmiþin elemleriyle müteellim olmak ve doðmamýþ gelecekle meþgul olmak size bugünü kaybettirir.

Daha olumlu nasýl düþünebilirim. Sizde kaygýya neden olan düþünceler aklýnýza geldiðinde “AMA” baðlacýný kullanýn (Bu sýnavým kötü geçti ama, bir sonraki sýnavda ayný hatalarý tekrarlamayacaðým.)

5-Kaygýyý sýnavdan önce yaþayarak, kaygýya kendinizi denetletin ki sýnavda ayný kaygýlarý yaþamayasýnýz. Bunun için deneme sýnavlarýna, gerçek sýnava giriyormuþ gibi girin. Böylece sýnav sýrasýnda, bu gibi sýnavlara defalarca girdiðinizi düþünerek, kaygýlarýnýzdan kurtulacaksýnýz. Bu iþlem kaygýnýzý olumlu bir heyecana dönüþtürecektir.

6-Geçmiþteki baþarýlarýnýzý düþünün. Bu baþarýlarýnýzý düþünerek; “demek ki yapabiliyormuþum “diyeceksiniz. Geçmiþteki sevinçli ve mutlu anýnýzý hatýrlayarak o duygularýn aynýsýný kaygýlý anýnýza aktarýn.

7-Canlý, renkli, heyecanlý, coþkulu, bir hayat yaþayýn; bu da ancak çevresine pozitif enerji yayan insanlarla beraber olmakla olur.

8-Kaygýnýn kimyasýný yaþayan bedene gevþemenin kimyasýný yaþatýn. Bunu ancak doðru nefes alýp vermekle yapabilirsiniz. Nefesinizi, aldýðýmýz sürenin iki katý kadar bir süre içinizde tutun ve aldýðýnýz sürenin yarýsý kadar zamanda dýþarý verin. Bu iþlemi her gün tekrarlayýn.

9-Sýnav kaygýsýnýn, sizde oluþturduðu negatif enerjiden, suyla ve toprakla temas ederek kurtulun. Böyle zamanlarda elinizi, yüzünüzü, kollarýnýzý ve ayaklarýnýzý ya yýkayýn veya toprakla temas ettirin. Bu iþlem içinizdeki negatif enerjnin boþalmasýný saðlayacaktýr.

10-Fiziksel egzersizler yapýn. Bu egzersizler, adrenalinin tükenmesini ve seratonin üretilmesini saðlar.

11-Yenilen, içilen besinlere, uyku düzenine ve fiziksel koþullara dikkat edin , son haftalar da uyku düzeninizi bozmayýn, kendinize sürpriz yaþatmayýn.

12-Sýnavý yaþamýn ve öðrenmenin bir parçasý olarak görün. Sýnavý ölüm kalým meselesi olarak algýlamayýn. Sýnav baþarýsýzlýðý bir felâket deðildir. Sýnavdan sonra dünya yine dönecek, güneþ yine doðacak.

13-Kendinizi baþkalarýyla karþýlaþtýrmayýn. Aile ve yakýn çevrenizin de karþýlaþtýrmasýna izin vermeyin. Sizin rakiplerinizden hiçbir farkýnýz yok. Siz çalýþtýnýz elinizden geleni yaptýnýz; çalýþan öðrenci kendine güvenmeli. Bilgi insaný kuþkudan, iyilik acý çekmekten, kararlý olmakta korkudan kurtarýr.(KONFÜÇYUS).

14-Sýnava çevrenizin beklentilerini yerine getirmek için girmiyorsunuz. Sýnavý hedeflerinizi gerçekleþtirmek için bir araç olarak görmelisiniz. Sýnav sizin için asla bir amaç olmamalýdýr.

15-Çevrenizdekilerin sizde kaygý uyandýran cümlelerine engel olmaya çalýþýn. Kaygýnýn faydasý yoksa zihninizi iþgal edecek yeri de yok